Hiện tại, đội chiêng làng Leng là đội chiêng nữ duy nhất ở Gia Lai , nơi đây được xem là điểm sáng trong phong trào giữ gìn di sản cồng chiêng. Hiện làng có tới 5 đội chiêng với sự tham gia của các thành viên đủ mọi lứa tuổi. Riêng đội chiêng nữ có tới 22 nghệ nhân, 5 chị phụ trách trống, 15 chị đánh chiêng, 2 chị chơi chũm chọe. Việc ra đời đội chiêng “có một không hai” này không chỉ cổ vũ mạnh mẽ phong trào giữ gìn di sản cồng chiêng mà còn làm cho sắc màu văn hóa địa phương thêm độc đáo.
| | Những ngày lễ hội các chị em tham gia tạo thêm một nét văn hóa đặc sắc. |
Đội chiêng của làng đã được mời trình diễn ở nhiều nơi, nhiều sự kiện như: Festival Cồng chiêng quốc tế tại Gia Lai năm 2009, khai trương làng văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Hà Nội năm 2010, lễ khánh thành công trình “Tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên” năm 2012… Riêng đội chiêng nữ thành lập năm 2011, nhưng đã chơi thuần thục nhiều bài nhạc chiêng. Từ những bài nhạc chiêng truyền thống để đánh trong lễ bỏ mả, mừng lúa mới, ca ngợi tình yêu đôi lứa, nhớ Tây Nguyên, nhớ buôn làng … đến những bài nhạc chiêng mới như mừng Đảng, mừng xuân, ca ngợi người lính, nhớ ơn Bác Hồ.Phóng viên báo Đời sống và Pháp luật có dịp ghé thăm làng Leng vào những ngày đầu tháng 3, “tháng ba mùa con ong đi lấy mật, mùa con voi xuống sông đi uống nước… làng buôn vang tiếng chiêng múa hát”. Vào đầu làng những nhịp chiêng vang lên mạnh mẽ thể hiện sức mạnh giữa đại ngàn, những điệu múa uyển chuyển, nhịp nhàng của các thiếu nữ Bahnar khiến người xem nghiêng ngả say như men rượu cần giữa ánh lửa bập bùng. Những sơn nữ trong những bộ áo truyền thống của dân tộc mình, trên tay là những chiếc chiêng, gõ theo nhịp điệu, xung quanh dân làng vui vẻ nhảy múa theo từng nhịp của tiếng chiêng.
| | Đội chiêng nữ của người Bahnar. |
Tiếng chiêng muốn ngân vang da diết, hùng hồn, tải được cái hơi thở của núi rừng thì phải có đủ cả gia đình chiêng (nghĩa là có đủ ba cặp chiêng gồm cặp chiêng bố, cặp chiêng mẹ và cặp chiêng con). Theo Đinh Thị Jrech, một sơn nữ trong đội cồng chiêng thì: “Thường khi chơi chiêng, ba cặp chiêng tạo nên ba loại hợp âm khác nhau: hợp âm Ama (bố) trầm đục, hợp âm Ama (mẹ) réo dắt, hợp âm Mdú (con) da diết, cộng với tiếng trống âm vang. Khi những tiếng chiêng vang lên, cũng là tiếng lòng người nói với đất trời, tổ tiên và gia đình, là sự giãi bầy những cảm xúc sâu kín nhất, thân thiết nhất”.Đánh chiêng đối với nam đã khó, càng khó hơn đối với nữ, ngoài việc phải có một sức khỏe dẻo dai thì còn phải biết cảm nhận được hết cái thần thái, biểu cảm của từng nhịp chiêng, vì đó là vẻ đẹp tâm hồn người Bahnar. “Những khó khăn ban đầu rồi cũng qua đi. Khi tập thuần thục được bài nhạc chiêng đầu tiên, nhiều chị em trở nên mê chiêng hơn, siêng tập luyện hơn”, Đinh Thị Jrech cho biết thêm.Hằng ngày, các chị em vẫn đi làm rẫy bình thường, tối đến mọi người tập trung về ngôi nhà Rông của làng tập luyện. Cánh đàn ông trong buôn luôn tạo mọi điều kiện cho chị em có thời gian đi tham gia tập luyện và biểu diễn. Hiện nay, trong làng có nhiều em còn rất nhỏ tuổi cùng tham gia tập luyện. Tuổi nhỏ nhưng các em đã nắm bắt được cái hồn của cồng chiêng, chơi rất thành thục nên đã được tham gia nhiều sự kiện biểu diễn lớn của đội chiêng nữ. Trong những sự kiện của buôn làng các chị em đều gác lại công việc của gia đình để tham gia cùng đội chiêng. Nhiều sự kiện văn hóa lớn trong tỉnh, đội chiêng nữ của làng luôn được mời. Sự góp mặt của đội chiêng nữa của làng Leng như tô thắm thêm sự phong phú về văn hóa của đồng bào dân tộc nơi đây.Đối với đồng bào dân tộc đang cư trú trên địa bàn Gia Lai nói riêng và Tây Nguyên nói chung, tiếng cồng chiêng đã gắn bó với họ từ xa xưa, khi sinh ra là lễ cúng thổi tai, đặt tên cho đứa bé ra đời, lớn lên là đám cưới, khi ra đi là trong lễ tiễn đưa và bỏ mã, nên việc duy trì những đội chiêng trong buôn làng là cần thiết. Ngoài những tiếng chiêng của đội nam, thì những tiếng chiêng trầm bổng cũng những động tác vô cùng duyên dáng, uyển chuyển, đưa lên, nhịp xuống, từng động tác làm mê đắm lòng người. Xem thêm clip Tiếng đàn T'rưng và sáo trúc ở Côn Sơn:
CHÍ DŨNG
|
0 nhận xét:
Đăng nhận xét